poniedziałek, 16 marca 2015

Pachnie wiosną, a to przecież jeszcze zima. 16 marca 2015

W ogródkach pełnia życia wiosennych kwiatów - krokusy, pierwiosnki, zawilce.




Śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis L.) - odmiana pełnokwiatowa z zewnętrznymi listkami okwiatu białymi i licznymi wewnętrznymi, o nierównej długości i barwie zielono-białej. W tak przekształconych kwiatach nie powstają nasiona (dodatkowe listki okwiatu to przekształcone pręciki) i rośliny rozmnażane są wyłącznie za pomocą cebulek przybyszowych. Przebiśniegi rozmnaża się wyłącznie za pomocą cebulek przybyszowych. W cebulkach znajdują się alkaloidy - galantamina oraz likoryna mające zastosowanie w medycynie. 



***

***
Byłam na cmentarzu w Leżajsku, gdy najpierw usłyszałam głośny żurawi klangor, a dopiero po chwili zobaczyłam klucz ptaków lecących nad Leżajskiem, to żurawie powracają do kraju. Pogoda dzisiaj była typowo wiosenna, słoneczne, bezchmurne niebo. Synoptycy zapowiadają przymrozki w nocy. 


Wiosna chyba pojawiła się wcześniej, niż w zeszłym roku. Podobne klimaty świadczące o wiośnie przekazywałam 13 kwietnia. 



sobota, 7 marca 2015

Leszczyna (Corylus avellana L.)


Marcowy spacer po lesie skupia naszą uwagę na pojawiające się pierwsze kwiaty przebiśniegów, zawilców i przylaszczek, na łąkach wypatrujemy przylotu bocianów, a w ogrodach już nieco później zaczynają kwitnąć żółte forsycje. 
Taki wiosenny spacer w poszukiwaniu pierwszych symptomów wiosny daje nam dużo radości.
Podczas wypadu na Florydę udało mi się wypatrzeć w suchych zaroślach, tuż przy brzegu malutkiej rzeczki Jagody kwitnącą leszczynę pospolitą. 
Leszczyna podobnie jak brzoza czy olcha jest rośliną jednopienną, co oznacza, że na tym samym pędzie znajdują się kwiaty obu płci, żeńskie i męskie.
Na bezlistnych pędach pojawiły się wiszące długie, żółte, zebrane po 2-3 kwiaty męskie, zwane baziami lub kotkami. Na tych samych pędach można dojrzeć niepozorne, przypominające nieco pąki kwiatów w kolorze czerwonym - kwiaty żeńskie leszczyny.







Podobne kwiaty mają olchy, męskie też zebrane po kilka w kotki, tyle, że są bardziej zielonkawe, a kotki żeńskie występują w pęczkach po 3-5 i na dodatek towarzyszą im stare, zeszłoroczne, wyglądem przypominające małe szyszeczki na długich szypułkach.
Olcha kwiaty męskie (kotki) i żeńskie zeszłoroczne szyszki

olcha - kwiaty męskie

szyszki olchy - zeszłoroczne kwiaty żeńskie

Zarówno brzoza, olcha, jak i leszczyna pospolita (Corylus avellana L.) należą do tej samej rodziny brzozowatych (Betulaceae). Mam więc uzasadnione wątpliwości czy te krzewy z kwitnącymi kwiatami na gołych gałązkach to leszczyna czy może olcha. Młode pędy są jakby owłosione. Leszczyna w lesie zajmuje warstwę podszytu, kryjąc się w cieniu i pod okapem innych, dużych drzew.


Brzozowate są roślinami wiatropylnymi. Leszczyna kwitnie bardzo wcześnie, bo już od lutego (zazwyczaj do kwietnia). Te piękne niewinnie wyglądające żółte bazie męskich kwiatostanów pylą bardzo obficie na żółto, a ich nasiona/pyłki roznoszone przez wiatr stanowią groźny czynnik wywołujący alergie wziewne u człowieka. Apogeum pylenia olchy i leszczyny w lutym, a w marcu pylić zaczyna topola, wierzba i brzoza. 
Uwaga! 
U ludzi uczulonych na pyłki brzozy i leszczyny mogą wystąpić reakcje alergiczne po zjedzeniu jabłka, gruszki, brzoskwini, a nawet marchewki (reakcja krzyżowa). Uczuleniu na alergeny pyłku leszczyny zwykle towarzyszy uczulenie na alergeny pyłku brzozy i olszy, a także na alergeny pokarmowe, np. orzechów laskowych (reakcja krzyżowa).
Objawy reakcji krzyżowych układają się w charakterystyczne zespoły, np. brzozowo-jabłkowo-orzechowy, selerowo-marchewkowo-byliczo-przyprawowy oraz typu banan-lateks, czy roztocze-ślimaki.
U osób wrażliwych na alergeny np. pyłki drzew i krzewów zaczynają się wytwarzać charakterystyczne czynniki odpornościowe (przeciwciała IgE), krążą we krwi oraz umiejscawiają się w skórze i błonach śluzowych, wywołując najczęściej nieżyt nosa lub spojówek, astmę bądź atopowe zapalenie skóry.
Jednakże u niektórych osób przeciwciała sIgE rozpoznające takie alergeny mogą w sposób krzyżowy wiązać także inne alergeny białkowe, w tym znajdujące się w pokarmach. Jest to związane z podobieństwem budowy tych cząstek. W następstwie tego osoba uczulona np. na pyłki roślin może rozwinąć reakcję alergiczną po zjedzeniu pokarmu (najczęściej warzyw i owoców). W takiej sytuacji objawy alergii dotyczą również błony śluzówej przewodu pokarmowego, najczęściej pod postacią obrzęku i świądu warg, podniebienia i języka czy chrypki – dając obraz kliniczny, określany mianem zespołu alergii jamy ustnej (oral allergy syndrome – OAS).


Kwitnąca leszczyna w Kuryłówce
Leszczyna


orzechy laskowe

kwiat żeński leszczyny

Linki powiązane z tematem:
Alergicy są wśród nas
 

piątek, 6 marca 2015

Kaczki krzyżówki na Zalewie Floryda w Leżajsku

Dzisiaj miałam gratkę podziwiać małe stadko ptaków, które przyfrunęły od strony lasu i zanurzyły się w wodzie Zalewu Floryda w Leżajsku. Pewnie gdzieś w leśnych zaroślach, może w trawie wysiadują jaja i postanowiły sobie zrobić relaksującą kąpiel. Nietrudno było zidentyfikować gatunek tych wodnych ptaków, jako kaczki krzyżówki (Anas platyrhynchos). Toki co prawda trwają do końca lutego, ale krzyżówki są pewnie jeszcze w okresie godowym, bo samce mają charakterystyczną zielono opalizującą głową, samice  nieco mniejsze mają brązowe ubarwienie. 
Ptaki baraszkowały sobie po lustrze wody, były trochę nieufne na widok człowieka. Za parę miesięcy, może już w kwietniu będzie można podglądać stadko z pisklętami. Już po wykluciu kaczor zostawia kaczkę i ta biedulka sama wychowuje pisklęta.


Niestety, mój aparat fotograficzny ma mały zoom, nie udało mi się uchwycić w kadr z bliskiej odległości, ale mimo to jestem zadowolona, że zobaczyłam kaczki nad wodą Florydy. Świadczy to o dobrej jakości wody, która dopływa z lasu do zalewu z malutkiej rzeczki Jagoda. 
***











Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...