Żywokost lekarski (Symphytum officinale L.)

Żywokost lekarski (Symphytum officinale L.) - pospolita, wieloletnia, miododajna bylina rosnąca na podmokłych łąkach, nad rzekami i potokami, w zasięgu wód powodziowych.

Łodyga kanciasta, szorstko owłosiona, pusta. Liście skrętoległe, duże, o lancetowatym kształcie. 

Kwiaty fioletowopurpurowe na krótkich szypułkach, zebrane w zwisły kwiatostan. Samopylne lub zapylane przez owady. Nektar ukryty na dnie dosyć długiego kielicha, jest więc trudno dostępny dla pszczół. Pszczoły korzystają z niego dopiero, gdy trzmiele, które również lubią nektar żywokostowy, wygryzą dziurkę w dolnej części korony kwiatu.
Roślina trująca. Ze względu na zawartość hepatotoksycznych alkaloidów pirolizydynowych, nie stosuje się wewnętrznie, z uwagi na możliwość śmiertelnego zatrucia. Korzeń gruby, pionowy, silnie rozgałęziający się, czarnofioletowego koloru, osiąga długość 30 cm. Korzeń żywokostu (Radix Symphyti syn. Radix Consolidae) zawiera mieszaninę szkodliwych alkaloidów. 

Możliwe jest stosowanie zewnętrznie do okładów przy bólach mięśniowo-stawowych, zmianach zwyrodnieniowych, kontuzjach, po złamaniach kości, a także urazach stawów i mięśni. Łagodzi bóle reumatyczne, bóle kręgosłupa, trudno gojące się rany, owrzodzenia, odmrożenia, odleżyny i oparzenia. Skuteczny w przypadku dny moczanowej, zapaleniu żył, niwelowaniu obrzęków, w stanach zapalnych ścięgien. Łagodzi objawy łuszczycy i atopowego zapalenia skóry. 

Maść z korzenia żywokostu.

Sposób I

Korzeń zebrany jesienią oczyścić, umyć i osuszyć, zetrzeć na tarce o dużych oczkach.

Zalać stopionym gorącym tłuszczem (smalec, olej kokosowy), wymieszać, odstawić do wystudzenia.

Przelać do ciemnych słoiczków, odczekać aż stężeje, zakręcić słoiczki, przetrzymywać w chłodnym miejscu.

W razie potrzeby smarować grubą warstwą dwa razy dziennie.

Sposób II

Korzeń żywokostu ściera się na tarce, dodaje kilka kropel wódki lub spirytusu oraz odrobinę gliceryny (bądź oleju kokosowego w formie stałej, a nawet smalcu). Najlepiej, by na jedną część startego korzenia dodawać dwie części tłuszczu.

 

Uprawa żywokostu.

Jest to roślina ekspansywna. Lubi wilgotne podłoże, najlepiej ziemię wymieszaną z próchnicą. Należy zapewnić żywokostowi średnie nasłonecznienie. Dobrze jest sadzić żywokost w odstępach około 50 centymetrów między każdą kolejną rośliną. 

 

 

 

Udało mi się znaleźć żywokost lekarski nad Sanem.

Miododajne przegorzany (Echinops L.)

Piękne przegorzany (Echinops L.) o ozdobnych główkach kwiatowych są miododajnymi bylinami z rodziny astrowatych.
W Polsce kwitnie 4 gatunki przegorzanów. W połowie lipca kwitnienie rozpoczyna dwuletni przegorzan kulisty (E. sphaerocephalus L), a w sierpniu w kilkudniowych odstępach kolejno węgierski (E. commutatus Juratz.), pospolity (E. ritro L.) i ruski (E. ruthenicus MB).

Rurkowate kwiaty zebrane w kulistą główkę złożoną z licznych jednokwiatowych koszyczków. Jeden kwiat przegorzanu ma 5 ciemnoniebieskich główek pręcikowych zrośniętych w rureczkę, dostarcza bardzo dużo pyłku, który chętnie zbierają pszczoły i trzmiele. 

Kolczaste, z wierzchu zielone liście pierzastodzielne, o trójkątnie lancetowatych lub trójkątnych odcinkach są pod spodem pokryte białymi włoskami. Liście podobne jak u ostów.

 

Wabi również motyle. Rusałka pawik (Inachis io) jest jednym z najbardziej pospolitych motyli w Polsce, łatwo go rozpoznać ze względu na charakterystyczne pawie oczka na wszystkich 4 skrzydłach.

***