Naparstnica

Naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea L.) - bylina, roślina dwuletnia – gatunek rośliny należący do rodziny babkowatych. Kwitnie od czerwca do sierpnia. 

Naparstnica jest rośliną trującą. Zawiera saponiny, śluzy i glikozydy o działaniu nasercowym. Najsilniej działającym z nich jest digitoksyna, stosowana w leczeniu nerwic i chorób serca. W Polsce obecnie nie stosuje się tej rośliny w ziołolecznictwie. Zamiast niej jest stosowana naparstnica wełnista, która jest mniej toksyczna.

 

Duże, zwieszające się w dół kwiaty, tworzące grona, rosnące na gruczołowato omszonych, krótkich szypułkach mają purpurowoczerwony kolor, wewnątrz mają ciemniejsze plamki. Rurkowato dzwonkowa korona kwiatowa jest wewnątrz owłosiona. Pięciodziałkowy kielich kwiatowy jest tylko przy nasadzie nieco zrośnięty. W kwiatku jest jeden słupek z długą i cienką szyjką, oraz 4 pręciki, przy czym dwa są wyższe, a dwa niższe.

 

Rudbekia (Rudbeckia L.) i jeżówka (Echinacea)

Rudbekia (Rudbeckia L.), podobnie jak jeżówka (Echinacea) – rośliny ozdobne o dekoracyjnych kwiatach.
Rudbekia i jeżówka pochodzą z Ameryki Północnej i są ze sobą spokrewnione. Obie rośliny należą do rodziny astrowatych, a łączy je taka sama budowa kwiatostanu – koszyczka. 

Rudbekie to rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny, rosnące z powodzeniem kilkanaście lat na jednym stanowisku. Jeżówki natomiast to krótkowieczne byliny (efektowne 3–4 sezony). Między rudbekiami i jeżówkami jest wiele podobieństw. Są to rośliny tworzące kępy o wzniesionych, sztywnych pędach. W zależności od gatunku rudbekie osiągają od kilkudziesięciu cm do 2 m wysokości, jeżówki natomiast dorastają do 150 cm wysokości. Mimo znacznych rozmiarów nie mają tendencji do pokładania się i nie wymagają stosowania podpór. Liście mają pojedyncze, jajowato lancetowate, naprzemianległe, zazwyczaj ciemnozielone. Niektóre gatunki mają łodygi i liście owłosione. 

Kwiatostanem jest koszyczek złożony z dużych, brzeżnych kwiatów języczkowych o jaskrawych kolorach. W środku znajdują się małe kwiaty rurkowe.
Kolory kwiatostanów rudbekii i jeżówki są zróżnicowane. 

Rudbekia ma kwiaty języczkowe żółte (najpopularniejszy kolor), żółto-czerwone, żółto-brązowe, rdzawe, a kwiaty rurkowe zielone, rdzawe, purpurowe, brązowe, czarne. 

Ulistnienie skrętoległe. Dolne liście szerokojajowate z ostrym końcem i ząbkowane, górne lancetowate i całobrzegie. U typowej formy są szorstko owłosione. Wytwarza rozłogi, za pomocą których rozmnaża się wegetatywnie. 

Jeżówka ma kwiaty języczkowe białe, kremowe, żółte, pomarańczowe, różowe, czerwone, purpurowe, a kwiaty rurkowe zielone, rdzawe, żółte, pomarańczowe, czerwone, purpurowe.

Gatunki rudbekii:

Rodzaj rudbekia (łac. Rudbeckia) obejmuje około 15 gatunków. W Polsce w środowisku naturalnym występują tylko dwa gatunki rudbekia naga (Rudbeckia laciniata) i rudbekia owłosiona (R. hirta). Są to tzw. agriofity, czyli rośliny obcego pochodzenia, które zdołały się zadomowić w obcym siedlisku. 

Obecnie w Polsce uprawianych jest kilka gatunków rudbekii:  

• rudbekia błyskotliwa (Rudbeckia fulgida Aiton) – gatunek uprawiany, najpopularniejsza, tworząca gęste kępy
• rudbekia dwubarwna (Rudbeckia bicolor Nutt.) – gatunek uprawiany
• rudbekia lśniąca (Rudbeckia nitida Nutt.) – gatunek uprawiany, tworząca mniej okazałe kępy
• rudbekia naga (Rudbeckia laciniata L.)
• rudbekia okazała (Rudbeckia speciosa Wender) – gatunek uprawiany
• rudbekia owłosiona, r. ostra (Rudbeckia hirta L.) - jednoroczna

rudbekia dwubarwna (Rudbeckia bicolor)

 

rudbekia błyskotliwa (Rudbeckia fulgida Aiton)

rudbekia dwubarwna (Rudbeckia bicolor)

rudbekia dwubarwna (Rudbeckia bicolor)

rudbekia błyskotliwa (Rudbeckia fulgida Aiton)

Nazwę rudbekia nadał roślinie Karol Linneusz – sławny szwedzki przyrodnik, który chciał w ten sposób uhonorować jednego ze swoich zdolniejszych uczniów – Olafa Rudbecka.

Rodzaj jeżówka (łac. Echinacea) liczy 9 gatunków. W Polsce uprawiane są trzy gatunki: 

• najpopularniejsza jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea), 
• jeżówka blada (Echinacea pallida) o wąskich zwisających płatkach kwiatów języczkowych i 
• jeżówka wąskolistna (E. angustifolia) – blisko spokrewniona z jeżówką purpurową, ale o węższych liściach. 

 

 

Nazwa jeżówka – Echinacea pochodzi od greckiego słowa „echinos”– jeż, i właśnie środek kwiatostanu jeżówki przypomina to zwierzątko.

Jeżówka purpurowa to także roślina lecznicza.

Indianie Ameryki Północnej stosowali jeżówkę purpurową w leczeniu różnych dolegliwości, Komanczowie w bólu zębów i gardła, a Indianie ze szczepu Sioux przeciwko wściekliźnie oraz we wszelkich stanach zapalnych. Współczesna medycyna także wykorzystuje jeżówkę purpurową. Jeżówkę stosuje się w stanach zapalnych, przeziębieniach, alergiach skórnych, astmie, oparzeniach. Surowcem zielarskim są kwiaty oraz korzenie 4-letnich roślin.

Linki:

jeżówka (Echinacea)

http://www.swiatkwiatow.pl/poradnik-ogrodniczy/rudbekie-w-ogrodzie-id118.html

http://www.wymarzonyogrod.pl/kwiaty-i-rosliny-na-rabaty/roslinne-kompozycje/rudbekia-i-jezowka-rosliny-ozdobne-o-dekoracyjnych-kwiatach,94_1669.html

Trzykrotka wirginijska i żarnowiec miotlasty

Trzykrotka wirginijska Tradescantia virginiana ang. Virginia spiderwort podobno nie występuje w stanie dzikim, bo jak wyczytałam powstała w wyniku skrzyżowania kilku gatunków trzykrotek pochodzących z Ameryki Północnej. Rodzina: Commelinaceae – komelinowate. 
Kilka kęp tej ciekawej byliny, ok. 40 cm wysokiej o długich trawiastych liściach znalazłam na skraju lasu pośród obficie kwitnących krzaków żarnowca miotlastego, w pobliżu ogródków działkowych w Leżajsku. Stanowisko znalezionej trzykrotki nietypowe, trzykrotka wirginijska wymaga próchniczej i wilgotnej gleby, tymczasem ta rośnie na piaszczystych nieużytkach. 

Trójpłatkowe, fioletowoniebieskie kwiaty, na tle płatków wyraźnie zaznaczone żółte, dość duże pylniki (po 6 szt.). Kwiaty wyrastają po kilka w kątach górnych liści. Mają szypułki i kielichy kwiatowe pokryte włoskami. Kwiaty trzykrotki wirginijskiej otwierają się wczesnym rankiem a zamykają wczesnym popołudniem w słoneczne dni. 

Dłużej pozostają otwarte w pochmurne dni lub gdy roślina pozostaje w cieniu. Odmiany ogrodowe mogą mieć kwiaty o barwie białej, niebieskiej, czerwonej lub fioletowej.

 

***

Żarnowiec miotlasty (Cytisus scoparius) - kwiaty żółte, duże, osadzone po jednym lub dwa w kątach liści wzdłuż prawie całych pędów. Pręcików 10 zrośniętych w rurkę, słupek jeden. Kwitnie co 2 - 3 lata, a poza nimi sterczą tylko z ziemi suche krzaczaste badyle, z których kiedyś robiono miotły. Roślina lecznicza - uzyskuje się z niej sparteinę. Po przekwitnięciu ma strąki jak groszek albo bób (należy do rodziny bobowatych).