Bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea)

Bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea) funkcjonuje pod wieloma nazwami, a najciekawszą wydaje mi się, jako ziółko Jana Sobieskiego.

Legenda mówi, że Król Jan III Sobieski znając lecznicze właściwości kurdybanka "zabrał" ten pospolity chwast na wojnę, częstował swoich żołnierzy herbatką z liści kurdybanka chroniąc ich przed chorobami. Ponieważ kurdybanek posiada właściwości przeciwzapalne i regenerujące Sobieski wykorzystywał to zioło do opatrunków na krwawiące i trudno gojące się rany. Hamuje bowiem krwawienie.

Być może serwował go żołnierzom również na kaca, bowiem bluszczyk kurdybanek to naturalne antidotum na zatrucie organizmu, choćby po wypiciu nadmiernej ilości alkoholu.
Jednym słowem dzięki bluszczykowi kurdybankowi poprowadził swoją armię do zwycięstwa pod Wiedniem.

Bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea) działa zbawiennie na układ pokarmowy. Napary, odwary z listków pomagają łagodzić dolegliwości wątroby i trzustki, przyczynia się do likwidacji kamieni cholesterolowych. 

Reguluje pracę oskrzeli i płuc, działa zatem korzystnie przy astmie i kłopotach z oddychaniem. Pomocna w reumatyzmie.

Wszędobylskie zioło pnące się po ziemi, rozrastające się przez kłącza zaczyna kwitnąć w drugim roku życia przeważnie w maju i kwitnie aż do jesieni.
Kwiaty ma niebieskie, listki młode zielone, stare fioletowo-czerwono-bordowe.

Bluszczyk kurdybanek ma charakterystyczny smak i zapach, dlatego warto go wykorzystywać jako przyprawę do sałatek i innych dań. Najlepsze są młode listki.
Roślina miododajna, cenna dla pszczół.

Biedroneczki są w kropeczki

W Polsce najczęściej występuje biedronka siedmiokropka. Należy do rodziny Biedronkowatych (Coccinellidae), gromady owadów z rzędu chrząszczy.

Nasze polskie biedronki - a mamy w Polsce ok. 80 gatunków znane są z charakterystycznych 7 kropek, po 3 na każdej pokrywie skrzydłowej i jedną wspólną.

Siedmiokropki są kropka w kropkę do siebie podobne, mają czarne przedplecze z białymi plamkami na bokach i są soczyście czerwone lub pomarańczowe. Zazwyczaj spotykamy je pojedynczo. Są pożyteczne, odżywiają się owadami roślinożernymi - mszycami.

W Polsce w 2006 roku pojawiły się biedronki azjatyckie Harmonia axyridis (arlekiny, zwane biedronkami ninja). Są groźne, bo mogą ugryźć i wywołać alergię. Arlekiny są inwazyjne i stanowią zagrożenie dla rodzimych biedronek. Samica biedronki arlekin w ciągu całego swojego życia może znieść nawet do 4 tys. jaj. 

Występują zazwyczaj gromadnie. Te azjatyckie posiadają charakterystyczne plamki na przedpleczu, układające się w literkę “M”. Mogą sprawić kłopot w rozpoznaniu, bowiem charakteryzują się dużą zmiennością. Mogą być żółte, pomarańczowe lub czerwone. Niektóre są całe czarne, jak prawdziwy ninja. Mają po kilkanaście kropek, ale też są bez kropek.

 

Można je spotkać w naszych domach, w oknach, na ścianach, w zakamarkach. Zimują pod korą drzew, pod ziemią, a nawet w dziuplach i skrzynkach dla ptaków.

By się przed nimi uchronić, uszczelnij okna i drzwi, warto zabezpieczyć je siatką. Można użyć mentolu lub kamfory - to je odstrasza.

Mydlnica lekarska (Saponaria officinalis L.)

Mydlnica lekarska (Saponaria officinalis L.) 

Roślina wieloletnia należąca do rodziny goździkowatych. Wszędobylska bylina porastająca przydroża, miedze, nieużytki, rośnie też w zaroślach, ogrodach i pod płotami. Kwitnie od czerwca do sierpnia. 
Na wysokich ok. 80 cm łodygach wyrastają pęczki na długiej szypułce różowych kwiatów. Ta przydrożna bylina wydziela charakterystyczny zapach zwabia motyle nocne - ćmy, które je zapylają. 
Roślina trująca zarówno dla ludzi, jak i zwierząt, a jednocześnie lecznicza i stosowana w kosmetyce. Kłącze z korzeniami (Radix Saponariae) stanowi surowiec zielarski. Korzeń mydlnicy obecnie wchodzi w skład niemal wszystkich mieszanek ziołowych do mycia włosów. Ładnie się pieni, zmiękcza wodę, a włosom nadaje puszystość i połysk.

Od niepamiętnych czasów używano odwarów doustnie, jako odtrutkę po ukąszeniu przez węże.

  

Mydlnica lekarska rośnie bardzo obficie wzdłuż drogi we wsi Mosty Małe na Roztoczu. Co ciekawe, olbrzymie połacie cmentarza w Hrebennem też obficie porośnięte są właśnie przez mydlnicę.

Rusałka osetnik (Vanessa cardui)

Rusałka osetnik (Vanessa cardui, syn. Cynthia cardui) – owad z rzędu motyli.Skrzydła o rozpiętości 55-60 mm, z wierzchu skrzydeł pomarańczowo-różowe z czarnym rysunkiem i białymi plamkami przy wierzchołkach przednich skrzydeł. Dorosła postać motyla (imago) żywi się nektarem kwiatów.

***

Bez lilaka w maju ani rusz

Lilak pospolity (Syringa vulgaris L.) potocznie zwany bzem kojarzy się z majem, ze względu na okres kwitnienia. 
Polska tradycyjna, ale mylna, nazwa rośliny (bez lilak) sugeruje jej pokrewieństwo z rodzajem bez (Sambucus). Tymczasem lilak i bez należą do zupełnie innych rodzin. Lilak do oliwkowatych (wraz z ligustrem), a bez do piżmaczkowatych. Ponieważ lilak został sprowadzony z Imperium Osmańskiego, przez wiele lat przypuszczano, że jego ojczyzną jest zachodnia Azja, dlatego nazywano go lilakiem tureckim.W tym roku zakwitły nieco wcześniej. Pierwsze kiście lilaków, bo tak prawidłowo powinno nazywać się popularne bzy spotkałam podczas pobytu w Krakowie. Popularne krzewy ze względu na atrakcyjność można spotkać wszędzie, na działkach, w ogródkach, na rabatach, skwerach i w miejskich parkach. 
W dzieciństwie rosły u mnie pod blokiem, uformowane w postaci małych drzewek z kwiatami w kolorze niebieskofioletowym. Spotyka się kwiaty w różnych odcieniach fioletu, białe, liliowe, zebrane w długie wiechy. Te zwykłe są czteropłatkowe, bzy szczepione mają dużo więcej płatków.
Roślina nektarodajna, ale nektar jest niedostępny dla pszczół ze względu na zbyt długą rurkę korony.

 

 

 

 

Kwiaty wiosenne

Pojawiające się pierwsze wiosenne kwiaty cieszą nasze oczy. W tym roku wiosna nieco spóźniona, ale od kilku dni ciepło promieni słonecznych powoduje, że z godziny na godzinę coraz więcej kolorowych kwiatów pojawia się na trawnikach i rabatkach. Krokusy, zawilce, fiołki, narcyzy, hiacynty, forsycje ... może nie pachną różami, ale są rajem dla pszczół i innych owadów. Zaledwie kilka okazów cebulicy pojawiło się na trawniku na mojej działce. Nie mam pewności czy to rzeczywiście cebulica czy może puschkinia. Białe kwiaty mają charakterystyczną błękitną pręgę na każdym płatku.

krokus

cebulica lub puschkinia

hiacynty

zawilec gajowy

forsycja

Budleja Davida - motyli krzew

Do ogrodu klasztornego przy Bazylice OO Bernardynów w Leżajsku zwabiła mnie budleja, uroczy krzew o fioletowych kwiatach zebranych w długie wiechy, tworzące niczym duży bukiet kwiatów. Zapach kwiatów zazwyczaj zwabia motyle, dlatego nazywa się ją motylim krzewem. Budleja Davida (Buddleja davidii) do Europy została sprowadzona w XVIII wieku przez angielskiego botanika pastora Adama Buddle'a.