Szukaj na tym blogu

wtorek, 20 października 2020

Czernidłak kołpakowaty (Coprinus comatus)

Czernidłak kołpakowaty (Coprinus comatus) – gatunek grzybów pospolicie występujący w Polsce, należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). 

  
 
 
 
Młode grzyby czernidlaka podobne wyglądem trochę do kani, podobno są jadalne, ale tylko młode białe kapelusze bez śladów czernienia. Dojrzałe owocniki szybko ciemnieją i zamieniają się w rozpływającą się, cieknącą maź, są niejadalne.
Kapelusz - Wysokości 5–10 cm, początkowo cylindryczny, później dzwonkowaty. U dojrzałego owocnika kapelusz promieniście pęka, jego brzeg rozchyla się i unosi i cały kapelusz razem z blaszkami rozpływa się w czarną ciecz. Ma biały kolor i jest włókniście łuskowaty, jedynie czubek ma ochrowy kolor i jest nagi.

Blaszki - W młodym owocniku białe, później różowe, a na koniec czarne, gęste i cienkie.

Trzon - Wysokość 10–20 cm, grubość 0,8–2 cm. Jest cylindryczny, pusty, łatwo odłamujący się od kapelusza, trochę korzeniasty. Powierzchnia gładka, biała, z ruchomym pierścieniem.

Wysyp zarodników- czarny

Występowanie - częsty, od maja do listopada, na nawożonych łąkach, polach, obrzeżach dróg oraz w lasach.
Inne nazwy - peruka prawnika, czapki atramentowe.

Możliwość pomylenia:
 - Czernidłak pstry - (Coprinus picaceus), 
 - Czernidłak pospolity - (Coprinus atramentaria) - owocniki szare, delikatnie prążkowane, bez łatek na kapeluszu. Uwaga! Grzyb ten jest niebezpieczny w połączeniu z alkoholem (abstynenci mogą go jeść po ugotowaniu bez szkody). Kopryna w nim zawarta blokuje metabolizm alkoholu etylowego (a dokładniej blokuje rozkład aldehydu octowego do kwasu octowego), co powoduje zatrucie organizmu aldehydem, objawiające się czerwienieniem twarzy, uczuciem gorąca, wymiotami, bólami głowy itp. Może wywoływać lekkie halucynacje. Objawy te mogą wystąpić nawet jeśli wypijemy alkohol 3 dni po spożyciu grzyba.

 
Czernidłak pospolity
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b8/Coprinopsis_atramentaria_G3.jpg

poniedziałek, 5 października 2020

Wtyk północnoamerykański (Leptoglossus occidentalis)

Wtyk północnoamerykański (Leptoglossus occidentalis) to gatunek pluskwiaka różnoskrzydłego z rodziny wtykowatych. Inwazyjny szkodnik drzew iglastych. Fitofag, żywi się sokiem wysysanym z rozwijających się szyszek drzew iglastych oraz dojrzewającymi nasionami.  
Tylne nogi są długie, mocno zgrubiałe. Można go rozpoznać po rozszerzonych goleniach oraz pomarańczowo-czarnym wzorem na grzbiecie brzucha. 


Dorosłe osobniki o długości ciała ok. 2 cm wyłaniają się z zimujących miejsc pod koniec maja lub na początku czerwca i żerują na jednorocznych szyszkach i kwiatostanach. Jaja ok. 2 mm długości złożone na igłach drzewach iglastych, wylęgają się w ciągu 10 dni, pierwsze stadium larwalne żeruje na igłach. Młode nimfy L. occidentalis są pomarańczowe, a po kilku liniach stają się czerwonawo-brązowe. 
Niegroźny dla człowieka, owad ten nie gryzie ani nie kłuje. Pluskwiak jest jednak uciążliwy, bo szuka schronienia w domu, w szczelinach okiennych, drzwiowych itp. 
 
 

***
 

środa, 26 sierpnia 2020

Mięta meksykańska (Plectranthus amboinicus)

Zamiast kwitnących kwiatów posadziłam sobie na balkonie pachnące zioło przypominające wyglądem trochę miętę. Jednak jego listki są bardziej mięsiste, grubsze, owalne, gęsto owłosione z wyraźnie zaznaczoną siateczką nerwów. Dostałam zaledwie kilka listków, które posadziłam bezpośrednio do ziemi. Doskonale się ukorzeniły, bez uprzedniego moczenia w wodzie. 

Zioło jest znane jako mięta meksykańska, mięta grubolistna lub mięta kubańska, a także oregano lub tymianek meksykański, hiszpański lub kubański. 
Roślina posiada nawet różne nazwy łacińskie - m.in. Plectranthus amboinicus, Coleus amboinicus, Coleus aromaticus

Mięta meksykańska (Plectranthus amboinicus) podobnie jak spokrewniona z nią komarzyca czyli plektrantus koleusowaty doskonale nadają się do wykorzystania, jako środek odstraszający owady, a przede wszystkim komary. Silny zapach zioła pochodzący od szeregu zawartych w nim związków i olejków eterycznych (m.in. tymol i karwakrol) z pewnością skutecznie zniechęci owady. 

Warto też pamiętać, że zawarty w niej tymol ma wprawdzie działanie lecznicze, ale w większym stężeniu jest trujący i po podaniu doustnym, może powodować uszkodzenia organów wewnętrznych (m.in. wątroby, nerek, serca, układu pokarmowego).

Mięta meksykańska ze względu na swój charakterystyczny, intensywnie ziołowy smak i aromat, określany jako połączenie tymianku, oregano i bazylii z mocną nutą mięty jest cenionym zielem przyprawowym i może być wykorzystywane kulinarnie, neutralizuje agresywne zapachy niektórych mięs (m.in. baraniny, jagnięciny, koziny, dziczyzny) i ryb.

Plectranthus amboinicus nie toleruje mrozu, ani nawet chłodu, dlatego zimy na zewnątrz nie przetrwa. Może być natomiast przez cały rok uprawiany w mieszkaniu, gdyż jest rośliną wieloletnią.
Dla lepszego rozkrzewiania, co jakiś czas warto też uszczykiwać końcówki jego pędów, wykorzystując pozyskane fragmenty jako sadzonki (dobrze ukorzeniają się w wodzie) lub dodatek do potraw.


poniedziałek, 24 sierpnia 2020

Jaskółki oknówki zamiast przygotowywać się do odlotu, zajmują się macierzyństwem

Trwają odloty ptaków do ciepłych krajów, głównie do Afryki. Na łąkach widać grupy bocianów, które rozpoczęły sejmiki. Podobnie jak kukułki odlecą pod koniec sierpnia. Jaskółki brzegówki i oknówki oraz skowronki pozostaną do września. Do tego czasu na łąkach będzie można także podziwiać żurawie. Jaskółki dymówki ruszą w drogę w październiku. 

W moim oknie przy kuchni od strony północnej jaskółki (Delichon urbica) uwiły sobie gniazdo już w 2012 roku. Nie pytały mnie o zgodę, nie przeszkadzał im miejski gwar. Od tamtej pory przylatują co roku. Na dodatek w sąsiednim pokoju, również od strony północnej też mają gniazdo, wybudowane kilka lat później, dokładnie 4 lata temu w 2016 roku. 
Jest końcówka sierpnia, zbliża się termin odlotu, prawdopodobnie odlecą do Afryki i Indii. 
Tymczasem w moim gnieździe od kilku dni słucham o każdej porze dnia i nocy ciągłe kwilenie młodych jaskółek. Jest 24 sierpnia, czy zdążą dorosnąć i nauczą się latać na tyle, by nabrać sił na wyruszenie w podróż do ciepłych krajów? A może dorosłe jaskółki odlecą pozostawiając niesamodzielne potomstwo?
Pod koniec lipca znalazłam na parapecie wyrzucone z gniazda rozbite jaja. Widocznie nie chciały wysiadywać drugiego miotu, ponieważ już w tym czasie opiekowały się młodymi pisklakami. 
***

piątek, 21 sierpnia 2020

Lnica pospolita (Linaria vulgaris)

Lnica pospolita (Linaria vulgaris) - bylina należąca do rodziny babkowatych (Plantaginaceae). Rośnie jako chwast na przydrożach, murawach, na kamienistych zboczach, pastwiskach, łąkach, na polach uprawnych. Roślina wydziela nieco nieprzyjemny zapach, ale kwiaty bez zapachu.
 
Kwiaty żółte z ciemnożółtą gardzielą i z ostrogą zebrane w gęste grono w
 szczytowej części łodygi. Kwitnie od czerwca do września. Z powodu kształtu kwiatów, przypominającego buty, nazywana była dawniej przez lud pantofelkami Matki Boskiej.
    
 
Całe ziele jest trujące, zwłaszcza dla koni. Szczególnie trującym jego składnikiem jest alkaloid peganina. Dawniej była dość uciążliwym chwastem lnu i stąd pochodzi jej nazwa rodzajowa.

środa, 19 sierpnia 2020

Kozibród łąkowy (Tragopogon pratensis L.)

Kozibród łąkowy (Tragopogon pratensis L.) Roślina dwuletnia z rodziny astrowatych. wysokości 30-80 cm. Występuje na łąkach, rowach, miedzach i przydrożach. 
Wszystkie kwiaty wypełniające koszyczek są żółte, języczkowe. Pylniki u góry ciemnobrunatne. Koszyczki kwiatowe zamykają się po południu. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Owocem jest wrzecionowata niełupka wydłużona w długo dzióbek z puchem kielichowym. Ma długość 16-22 mm, jest gładka lub pokryta brodawkami. Sok mleczny barwi się na czerwono.
 
 

Dzika marchew (Daucus carota L.)

Marchew zwyczajna (Daucus carota L.) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych (baldaszkowatych).
Roślina dwuletnia, szorstko owłosiona i bruzdowana, dorasta do 100 cm, rośnie na łąkach, przydrożach, polanach, w zaroślach, na trawiastych nieużytkach. Liście wyglądają jak u zwykłej marchwi.
Kwiaty małe, białe, zebrane u szczytu rośliny w baldach złożony z pierzastymi pod baldachem i trójwrębnymi pod baldaszkami pokrywami.
Owocem jest rozłupnia, rozpadająca się na 2 jednonasienne rozłupki. Podczas dojrzewania owoców wraz z szypułkami, kwiatostan tworzy rodzaj kłębka.
Owoc rozłupnia, często bogata w białko i oleje.


Łatwo rozpoznać przynależność do tej rodziny ale bardzo trudno oznaczyć poszczególne gatunki. Rodzina baldaszkowatych (selerowatych), której charakterystyczną cechą są kwiaty zebrane w baldach zawiera oprócz wartościowych ziół (biedrzeniec, kminek, koper, dzika marchew) również rośliny silnie trujące (np szczwół i blekot): należy oznaczać bardzo dokładnie i w razie wątpliwości nie zbierać i nie używać tych roślin.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...